Jinich-Diamant, A., Simpson, S., Zuniga-Hertz, J.P. et al. Neural and molecular changes during a mind-body reconceptualization, meditation, and open label placebo healing intervention. Commun Biol 8, 1525 (2025)
Najnowsze badania pokazują, że już 7-dniowa intensywna interwencja typu mind-body, łącząca medytację, pracę poznawczą, może prowadzić do szerokich zmian nie tylko w funkcjonowaniu mózgu, ale także na poziomie biologii całego organizmu. To ważna zmiana perspektywy od myślenia o mindfulness jako technice psychologicznej do rozumienia jej jako interwencji systemowej.
Na poziomie mózgu zaobserwowano zmniejszenie integracji w sieciach odpowiedzialnych za błądzenie myślami i przetwarzanie istotności, takich jak sieć stanu spoczynkowego (DMN) i sieć istotności. Oznacza to, że mózg staje się mniej „uwięziony” w automatycznych wzorcach myślenia, takich jak ruminacje, a bardziej elastyczny i zdolny do adaptacyjnego przełączania się między stanami.
Po interwencji zaobserwowano wzrost poziomu BDNF czynnika kluczowego dla neuroplastyczności, oraz zmiany w metabolizmie komórkowym, wskazujące na większą dostępność energii dla komórek. Równocześnie modulowane były szlaki zapalne i przeciwzapalne, a także układy związane z endogennymi opioidami i metabolizmem tryptofanu, co sugeruje wpływ na regulację nastroju i stresu.
Co szczególnie interesujące, badacze wykazali, że zmiany wywołane interwencją były widoczne nie tylko na poziomie mózgu, ale także w krwi uczestników. Osocze pobrane po zakończeniu programu, a następnie dodane do komórek nerwowych w warunkach laboratoryjnych, sprzyjało wzrostowi wypustek neuronalnych, czyli struktur odpowiedzialnych za tworzenie połączeń między neuronami. Sugeruje to, że praktyka mind-body może prowadzić do takich zmian biochemicznych w organizmie, które tworzą środowisko bardziej sprzyjające neuroplastyczności.
Uważność nie działa wyłącznie „w głowie”. Praktyka uwagi może inicjować kaskadę zmian obejmujących mózg, układ odpornościowy, metabolizm i komunikację komórkową. To, na czym i jak kierujemy uwagę, może realnie wpływać na nasze funkcjonowanie biologiczne.